Prawa konsumenta

Nieuczciwe praktyki rynkowe – definicja i przykłady

Potrzebujesz ok. 3 min. aby przeczytać ten wpis

Nieuczciwe i agresywne praktyki rynkowe wprowadzają w błąd konsumenta. Czym są i jak je rozpoznać?

Definicja i umocowanie prawne

Definicję i szczegółowe objaśnienia znajdziemy w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, która w życie weszła w dniu 21.12.2007 r. Art 4. ust. 1.  brzmi: „Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu”.

Oficjalna, ustawowa definicja nieuczciwych praktyk rynkowych to tzw. klauzula generalna. Pozwala ona zaklasyfikować działania przedsiębiorców jako nieuczciwe. Niektóre z zachowań są jednoznaczne i nie ma co do nich wątpliwości. W takich przypadkach mówimy o czarnej liście praktyk. Tworzy ją zamknięta lista zakazanych zachowań – nie obowiązują tu żadne okoliczności łagodzące i wątpliwości co do intencji.

Drugą grupę stanowi szara lista praktyk rynkowych. Kwalifikują się do niej takie praktyki, których interpretacja zależy od okoliczności współistniejących. W zależności od konkretnego przypadku ocena, czy dana praktyka była nieuczciwa, czy uczciwa, może się różnić.

Rodzaje nieuczciwych praktyk rynkowych

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym wskazuje szczególne rodzaje nieuczciwych praktyk. Wśród nich znajdują się między innymi:

  • praktyka rynkowa wprowadzającą w błąd

Nieuczciwa praktyka rynkowa wprowadzająca w błąd może przejawiać się przez działanie lub zaniechanie. Do pierwszej kategorii zalicza się np. rozpowszechnianie plotek i nieprawdziwych informacji; udzielanie informacji w taki sposób aby wprowadzały w błąd; stosowanie reklamy porównawczej; nieprzestrzeganie kodeksu dobrych praktyk mimo deklaracji jej procedowania.

Zaniechaniem wprowadzającym w błąd może być: ukrycie lub całkowite nieprzekazanie danych dotyczących produktu; niejasne lub niejednoznaczne przekazanie informacji o produkcie/usłudze; zatajenie handlowego celu określonej praktyki (jeśli jednoznacznie nie wynika on z okoliczności i powoduje/może powodować podjęcie przez klienta decyzji dotyczącej umowy, której nie podjąłby w innych okolicznościach lub mając pełen obraz sytuacji.

  • agresywna praktyka rynkowa

O agresywnej praktyce rynkowej mówimy w sytuacji, gdy wywierany na konsumenta nacisk w sposób znaczny ogranicza jego wolność wyboru i może powodować decyzje, których nie podjąłby w innych okolicznościach. Przykładami takiej nieuczciwej praktyki rynkowej są: wywieranie presji dotyczącej konieczności zawarcia umowy – brak możliwości opuszczenia siedziby firmy; nachodzenie klienta w domu w celu egzekwowania warunków umowy lub naciskając na jej zawarcie; natrętne nakłanianie konsumenta do nabycia produktów przez środki porozumiewania się na odległość: telefon, faks, pocztę elektroniczną itd.

  • stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk

Działanie niezgodnie z zasadą uczciwości; brak szacunku do klienta i dbania przede wszystkim o jego interesy. To także wszystkie pozostałe praktyki, którymi przedsiębiorstwo łamie kodeks dobrych praktyk, który deklaruje przestrzegać.

Czego można się domagać?

Przedsiębiorca za dopuszczanie się nieuczciwych praktyk rynkowych odpowiada cywilnie. Konsument ma prawo domagać się: odszkodowania za poniesione szkody, zaniechania praktyki przez drugą stronę, usunięcia skutków praktyki.

Zdjęcie główne: Artem Beliaikin/pexels.com

Swoje gospodarstwo domowe stara się prowadzić w sposób zrównoważony i z poszanowaniem zasad ekologii. Ma nadzieję, że wielkie koncerny przestaną, pewnego dnia, na masową skalę pakować produkty w kilometry plastiku. Chciałaby mieć okazję wychować dzieci w otoczeniu nieskażonej przyrody.
Martyna Świerc
Polecane artykuły
Prawa konsumenta

Na jakie zapisy powinniśmy zwrócić uwagę w umowie ubezpieczenia autocasco?

W co warto zainwestować, a jakich zapisów w umowie z ubezpieczycielem unikać przy zakupie ubezpieczenia, aby nie przysporzyć sobie dodatkowych kosztów? Na podobne pytania nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od naszych indywidualnych preferencji. W...
Czytaj Więcej
Prawa konsumenta

Czy ceny usług powinny być zawsze jawne?

Cennik usług ujawniać czy nie? Podpowiadamy zalety i wady obu rozwiązań!
Czytaj Więcej
Prawa konsumenta

Skład żywności. Co masz prawo wiedzieć jako konsument?

Producenci mają obowiązek poinformować konsumenta o składzie żywności. Zobacz, jakie informacje powinny znajdować się na etykiecie i jakich produktów dotyczą.
Czytaj Więcej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *